Garaagarummaan Kiristiyaanaa fi duuka buutuu gidduu jiru maali?
jigsa 0 Comments

Garaagarummaan Kiristiyaanaa fi duuka buutuu gidduu jiru maali?

Jechoonni duuka bu’aa fi Kiristaana jedhu walitti dhufeenya qaba malee wal fakkaataa miti.

Kakuu Haaraa keessatti jechi Giriikii “duuka bu’aa” jedhu mathetes yoo ta’u, bu’uuraan hiikni isaas “barataa” ykn “barataa” jechuudha. Garuu duuka bu’aan tokko “hordofaa” ta’us, nama barsiisa nama biraa guutummaatti kan hordofu si’a ta’u, kunis seera jireenyaa fi amala isaa kan godhudha. Fariisonni duuka bu’oota Musee ta’uu isaaniitiin of jaju turan (Yohaannis 9:28). Duuka buutonni Yesus “Kiristaanota” jedhamanii waamamuu isaanii dura yeroo dheeraa dura “bartoota” jedhamanii turan. Duuka bu’ummaan isaanii waamicha Yesuus irraa kan jalqabe yoo ta’u, isa duukaa bu’uuf fedha isaanii akka hojiirra oolchan isaan gaafata ture (Maatewos 9:9).

Yesus waa’ee baasii isa duukaa bu’uu ifatti dubbateera. Duuka bu’ummaan jireenya guutummaatti of kenne gaafata: “Isin keessaa namni waan qabu hundumaa hin dhiisne duuka bu’aa koo ta’uu hin danda’u” (Luq 14:33). Aarsaan kan eegamu: “Yesuus duuka buutota isaatiin, ‘Namni ana duukaa dhufuu yoo barbaade, of ganee fannoo isaa fudhatee na duukaa in qaba’” (Maatewos 16:24).

Duuka buutonni Yesus hundi waadaa akkasii galuu hin dandeenye. Yeroo muraasa booda Yesusiin kan dhiisan baay’ee turan. “Yeroo kana irraa eegalee duuka buutonni isaa baay’een duubatti deebi’anii isa duukaa hin bu’an” (Yohaannis 6:66).

Garaagarummaan Kiristiyaanaa fi duuka buutuu gidduu jiru maali?
Garaagarummaan Kiristiyaanaa fi duuka buutuu gidduu jiru maali?

Yesus jecha duuka bu’aa jedhu fayyadameera malee gonkumaa Kiristaana. Fakkeenyi jalqabaa jecha Kiristaana jedhu macaafa Hojii Ergamootaa keessatti argama: “Dukka buutonni jalqaba Anxookiyaatti Kiristaana jedhamanii waamaman” (HoE 11:26). Hayyoonni Macaafa Qulqulluu baay’een isaanii amantoonni mataan isaanii maqaa “Kiristiyaanota” jedhu yaaduun isaanii hin oolu jedhanii walii galu. Waldaan durii maqaa biraa ofiif qabdi turte, kan akka “duuka bu’oota” (HoE 13:52; 20:1; 21:4) fi “qulqulloota” (Roomaa 1:7; 1Qorontoos 16:1; Efesoon 1:1) fi “obboloota” (1 Qorontos 1:9; 1 Phexros 3:8).

Maqaan “Kiristaana” jedhu, hiikni isaa “kan Kiristoos ta’uu” jedhu warra waldaa ala jiraniin kan kalaqame fakkaata. Jecha xiqqeessuutti kan yaadame ta’uu hin oolu. Kakuu Haaraa keessatti jechi kun yeroo biraa lama qofatu mul’ata (HoE 26:28; 1 Phexros 4:16). Yaadni Kiristaana jedhu jalqaba irratti arrabsoo ture jedhu, 1 Pheexiros 4:16 irratti deggersa tokko tokko argateera: “Haa taʼu malee, Kiristiyaana taʼuudhaan yoo rakkatte, hin qaanfatin, maqaa kana waan qabatteef Waaqayyoon galateeffadhu.”

Akka Macaafa Qulqulluutti Kiristaanni duuka buutuu Kiristoos ti. Kiristaana jechuun nama amantii isaa Gooftaa Iyyasuus Kiristoositti kaa’eedha (Yohaannis 1:12). Kiristaanni humna hafuura qulqulluutiin lammata dhalateera (Yohaannis 3:3). Kiristaanni “kan Kiristoos” waan ta’eef guyyaa guyyaan gara fakkeenya Kiristoositti jijjiiramaa jira (2Qorontoos 3:18).

Kiristaanni dhugaan (maqaa qofaan miti) akkasumas duuka buutuu Kiristoos ta’uu qaba. Kana jechuun, baasii isaa lakkaa’ee guutummaatti jireenya isaa Yesusiin duukaa bu’uuf dabarsee kenneera. Waamicha aarsaa fudhachuun bakka Gooftaan geggeessu hundatti hordofa. Duuka bu’aan Kiristiyaanaa guutummaatti barsiisa Yesusitti kan qabatu yoo ta’u, Kiristoosiin dursa isaa isa lakkoofsa tokkoo kan godhu yoo ta’u, haaluma kanaan jiraata. Inni duuka buutota kiristaanaa biroo gochuu keessatti dammaqinaan hirmaata (Maatewos 28:19–20).

Duuka bu’aan kiristaanaa dhugaa Kiristoositti kan amanu yoo ta’u, karaa Hafuura Qulqulluu keessa jiraatuun jireenya haaraa qaba. Kiristoosiin waan jaallatuuf, Kiristaanni tokkos duuka bu’aa abboomamaa ta’a (Yohaannis 14:15). Phaawulos dhugaa duuka bu’aa kiristaanaa ta’uu akkas jechuun ibsa: “Ani Kiristoos wajjin fannifameera, kana booda hin jiraadhu, Kiristoos garuu ana keessa jiraata. Jireenyi ani qaamaan jiraadhu, ilma Waaqayyoo isa na jaallate, ofii isaas anaaf kennetti amanuudhaan jiraadha” (Galaatiyaa 2:20).

Leave a Comment